"Kaç yaşında olursak olalım, başımızdan ne geçmiş olursa olsun, tamamen yenilenmek mümkün. Tek bir gün bile öncekinin tıpatıp tekrarıysa, yazık. Her an her nefeste yenilenmeli. Yepyeni bir yaşama doğmak için ölmeden önce ölmeli." Şems-i Tebrizi

“No matter how old we are, no matter what we've been through, it's possible to be completely renewed. If even one day earlier identical again, unfortunately. Every moment must be renewed every breath. To be born into a whole new life, he must die before he dies.” Shams Tabrizi

Şems-i Tebrizi’nin bu sözü, insanın geçmişi ne kadar ağır olursa olsun kendini yenileme ve yeniden başlama gücüne sahip olduğunu hatırlatır. Hayatımız boyunca yaşadığımız başarılar, kayıplar, hayal kırıklıkları, yanlış kararlar ve güzel anılar bizi şekillendirir; fakat bunların hiçbiri kim olduğumuzun değişmez bir tanımı olmak zorunda değildir. Bazen geçmişte yaşadıklarımızı o kadar fazla sahipleniriz ki kendimizi “Ben zaten böyleyim.” diyerek sınırlamaya başlarız. Oysa insan, aynı kişi olarak kalmak zorunda değildir. Şems-i Tebrizi’nin sözündeki “ölmeden önce ölmek” ifadesi de fiziksel bir ölümden değil, eski düşüncelerimizin, alışkanlıklarımızın ve bizi artık taşımayan kimliklerimizin dönüşmesinden söz eder. Dün olduğumuz kişiyle bugün aynı olmak zorunda değiliz; çünkü yaşamın en güzel taraflarından biri, kendimizi yeniden yaratabilme ihtimalimizin her zaman var olmasıdır.

Bu sözden günlük yaşamımız için çıkarabileceğimiz pratik öneri şudur: Her sabah kendinize “Bugün dünden farklı olarak neyi değiştirebilirim?” sorusunu sorun ve buna karşılık gelen tek bir küçük davranış seçin. Daha sabırlı olmak istiyorsanız bugün bir tepki vermeden önce birkaç saniye bekleyin; daha üretken olmak istiyorsanız uzun zamandır ertelediğiniz işe on dakika ayırın; daha cesur olmak istiyorsanız çekindiğiniz bir konuda küçük bir adım atın. Burada amaç bir gecede bambaşka bir insana dönüşmek değildir. Yenilenme, büyük kopuşlardan çok küçük değişimlerin sürekliliğiyle gerçekleşir. Her gün kendimizde küçük bir şeyi değiştirdiğimizde, zamanla yalnızca davranışlarımız değil, kendimize ve hayata bakışımız da değişmeye başlar. Böylece geçmişimizi inkâr etmeden, onun bizi belirlemesine izin vermeden ilerleyebiliriz.

Örneğin yıllarca kendisini başarısız biri olarak gören bir insan, bugün yeni bir beceri öğrenmeye karar verebilir. Geçmişte yaptığı hataları değiştiremez ama bundan sonra vereceği kararları değiştirebilir. Bir başka insan yıllardır ertelediği bir yolculuğa çıkabilir, yeni bir kitap okuyabilir, yeni insanlarla tanışabilir veya hayatında kendisine iyi gelmeyen bir alışkanlığı bırakabilir. Bunların her biri küçük görünse de insanın kendisiyle kurduğu ilişkiyi değiştirebilir. Hayat, geçmişte kim olduğumuzun tekrarı olmak zorunda değildir; her yeni gün bize kendimiz hakkında yeni bir şey öğrenme ve yeni bir seçim yapma fırsatı sunar. Yenilenmek için başka bir yaşa, başka bir zamana veya başka bir hayata ihtiyacımız yok; bazen yalnızca eski hâlimizden vazgeçip şu anki nefesimizle yeniden başlamaya cesaret etmemiz yeterlidir.

Şems-i Tebrizi Kimdir?

Şems-i Tebrizi (1185-1248) İranlı mutasavvıf, düşünür ve gezgin derviştir. Tasavvuf tarihinin en etkileyici isimlerinden biri olan Şems-i Tebrizi, özellikle Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ile kurduğu derin manevi dostluk sayesinde tanınmıştır. Mevlânâ’nın düşünce dünyasında büyük bir dönüşüm yaşamasına vesile olmuş, sevgi, tevazu, hakikat, insanın içsel yolculuğu ve ilahi aşk üzerine geliştirdiği fikirlerle yüzyıllardır insanlara ilham vermiştir. Şems-i Tebrizi’nin sözleri ve öğretileri, günümüzde de kişisel gelişim, insan ilişkileri ve manevi olgunluk üzerine en çok başvurulan kaynaklar arasında yer almaktadır.