“Herkes bir deha ile doğar; ancak insanların çoğu bunu sadece birkaç dakika koruyabilir.” Edgard Varèse

“Herkes bir deha ile doğar; ancak insanların çoğu bunu sadece birkaç dakika koruyabilir.” Edgard Varèse

Edgard Varèse’in “Herkes bir deha ile doğar; ancak insanların çoğu bunu sadece birkaç dakika koruyabilir.” sözü, insan potansiyeline dair hem umut verici hem de sarsıcı bir gerçeği dile getirir. Varèse burada dehayı olağanüstü bir yetenekten çok, doğal bir açıklık ve cesaret hali olarak tanımlar. Çocukların merakı, özgürlüğü ve deneme isteği bunun en somut örneğidir. Ancak zamanla kurallar, beklentiler, kıyaslamalar ve “yanlış yapma” korkusu devreye girer. Böylece insan, içindeki yaratıcı kıvılcımı bastırmayı öğrenir. Deha kaybolmaz; sadece gürültü arasında duyulamaz hale gelir.

Bu sözden ilhamla günlük hayatta uygulanabilecek tek ama etkili bir pratik öneri şudur: Gün içinde sadece 10 dakikalık “işe yaramaz zaman” yaratın. Bu sürede üretken olmaya, faydalı görünmeye ya da sonuç çıkarmaya çalışmayın. Karalayın, mırıldanın, not alın, hayal kurun. Amaç, zihni serbest bırakmaktır. Çünkü deha, baskı altında değil; oyun alanında ortaya çıkar. Biz kendimize bu küçük özgürlük alanlarını tanıdığımızda, içimizdeki yaratıcı zekânın hâlâ orada olduğunu fark ederiz.

Edgard Varèse, çağının çok ilerisinde müzikler üretmiş, alışılmış formları reddetmiş bir besteciydi. Onu farklı kılan şey, yeteneğinden çok alışılana teslim olmama ısrarıydı. Bizim hayatlarımızda da benzer bir eşik vardır: Uyum sağlamak mı, kendimiz kalmak mı? Deha bir ayrıcalık değil; korunması gereken bir haldir. Ve belki de asıl mesele şudur: İçimizdeki o ilk birkaç dakikayı yeniden hatırlayıp, orada kalmayı seçip seçemediğimiz.

—

Edgard Varèse kimdir?
Edgard Varèse (1883–1965), modern müziğin öncülerinden kabul edilen Fransız asıllı Amerikalı bir bestecidir. Geleneksel müzik anlayışını reddetmiş, sesi başlı başına bir yapı malzemesi olarak ele almıştır. Elektronik müziğin ve deneysel ses kullanımının önünü açan Varèse, sanatta yaratıcılığı kalıplardan kurtarmayı savunmuştur. Ona göre sanatçı, kuralları takip eden değil; yeni olasılıkları zorlayan kişidir.

Best Quotes About Art and Artists

Best Quotations on Creativity