"Çocuklar sizi asla dinlemiyor diye endişe etmeyin; sürekli sizi izliyorlar, bundan kaygılanın." Robert Fulghum

“Don't worry about the kids never listening to you; They're constantly watching you, so worry about it." Robert Fulghum

Robert Fulghum’un “Çocuklar sizi asla dinlemiyor diye endişe etmeyin; sürekli sizi izliyorlar, bundan kaygılanın.” sözü, çocukların eğitiminde sözlerimizden çok davranışlarımızın belirleyici olduğunu anlatır. Çocuklar yalnızca onlara ne söylediğimizi değil, bizim insanlara nasıl davrandığımızı, öfkelendiğimizde nasıl tepki verdiğimizi, hata yaptığımızda ne yaptığımızı ve zor zamanlarda nasıl davrandığımızı da dikkatle gözlemler. Bu nedenle “Bunu yapma.” demek kadar, hatta çoğu zaman ondan daha güçlü olan şey, bizim aynı durumda ne yaptığımızdır. Çocuklar, yetişkinlerin söylediklerinden çok yaşadıklarını model alırlar. Fulghum’un bu düşüncesi aslında yalnızca ebeveynlere değil, çocukların hayatında rol alan herkese önemli bir sorumluluk hatırlatır: Bir çocuğa bırakabileceğimiz en güçlü eğitim, kendi davranışlarımızla verdiğimiz örnektir.

Bu sözden günlük yaşam için çıkarabileceğimiz pratik öneri şudur: Çocuğunuzdan değiştirmesini istediğiniz bir davranışın önce kendi hayatınızdaki karşılığına bakın. Çocuğunuzun daha az telefon kullanmasını istiyorsanız kendi ekran alışkanlığınızı, insanlara saygılı konuşmasını istiyorsanız öfkelendiğinizde kullandığınız dili, kitap okumasını istiyorsanız sizin okumaya ayırdığınız zamanı gözden geçirin. Burada amaç kusursuz bir ebeveyn olmak değildir; zaten böyle bir şey mümkün değildir. Asıl önemli olan, çocuğun karşısında hata yaptığında bunu kabul eden, gerektiğinde özür dileyen ve değişmeye çalışan bir yetişkin olabilmektir. Çünkü çocuklar yalnızca doğru davranışları değil, bir insanın kendisini nasıl geliştirdiğini de öğrenir.

Örneğin çocuğundan sakin olmasını isteyen ama küçük bir aksilikte hemen bağıran bir ebeveyni düşünelim. Çocuk, söylenen “sakin ol” cümlesinden çok, karşılaştığı sorun karşısında gösterilen tepkiyi hafızasına yerleştirebilir. Buna karşılık ebeveyn bir gün öfkelendiğinde durup “Şu anda çok sinirlendim, biraz sakinleşip konuşacağım.” diyebilirse çocuğuna çok değerli bir davranış modeli sunar. Robert Fulghum’un sözü bu nedenle yalnızca çocuk yetiştirme üzerine değil, nasıl bir insan olduğumuz ve çevremizdeki insanları nasıl etkilediğimiz üzerine de düşündürür. Çocuklar bizi her zaman dinlemeyebilir; fakat bizi izlerler. Bu yüzden onlara bırakacağımız en güçlü miras, söylediklerimizden önce nasıl yaşadığımızdır.

Robert Fulghum Kimdir?

Robert Fulghum (1937-) Amerikalı yazar, düşünür, konuşmacı ve Unitarian Universalist din görevlisidir. Fulghum, yazarlığının yanı sıra öğretmenlik, sanat eğitmenliği, IBM’de satış temsilciliği ve din görevliliği gibi farklı işlerde çalışmıştır. Özellikle 1988’de yayımlanan All I Really Need to Know I Learned in Kindergarten adlı kitabıyla geniş bir okur kitlesine ulaşmış; eserinde paylaşmak, adil olmak, özür dilemek, sorumluluk almak ve birlikte yaşamak gibi temel insani değerleri çocukluk deneyimleri üzerinden ele almıştır. Fulghum’un yazılarında gündelik yaşamın basit görünen ayrıntılarından daha derin insani ve ahlaki anlamlar çıkarma yaklaşımı öne çıkar.