"Kendinize inanmaya cesaret edin önce! Kendine inanmayan, yalan söyler her zaman." Friedrich Nietzsche

“Kendinize inanmaya cesaret edin önce! Kendine inanmayan, yalan söyler her zaman.” Friedrich Nietzsche

Friedrich Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt eserinde geçen bu söz, kendimize duyduğumuz inancın yaşamımızla kurduğumuz ilişkinin temelini oluşturduğunu anlatır. Buradaki “kendine inanmamak” yalnızca özgüven eksikliği değildir; kendi duygularımızı, yeteneklerimizi, seçimlerimizi ve içimizden gelen sesi sürekli başkalarının ölçüleriyle değersizleştirmek anlamına da gelebilir. İnsan kendi istediği hâlde istemiyormuş gibi, yapabileceği hâlde yapamayacağını söyleyerek yaşadığında, zamanla kendi gerçeğinden uzaklaşır. Nietzsche’nin “yalan” ifadesi de bu içsel tutarsızlığa işaret eder. Kendimize dürüst olmak, her konuda yeterli olduğumuzu düşünmek değil; ne istediğimizi, neyi yapabileceğimizi ve nerede gelişmemiz gerektiğini açıkça görebilmektir. Kendine inanmak, kusursuz olduğunu düşünmek değil, kendi yolunda ilerlemeye değer olduğunu kabul etmektir.

Bu sözden günlük yaşam için çıkarabileceğimiz tek bir pratik öneri şudur: Her gün verdiğiniz küçük bir kararın arkasında, başkalarının ne düşüneceğini hesaba katmadan durmayı deneyin. Bu karar çok büyük olmak zorunda değil; okumak istediğiniz bir kitabı seçmek, ertelediğiniz bir işe başlamak, bir davete gitmemeyi tercih etmek ya da gerçekten istediğiniz bir konuda ilk adımı atmak olabilir. Önemli olan, kararınızı verdikten sonra “Acaba başkaları ne düşünür?” sorusuyla kendi sesinizi hemen bastırmamaktır. Zamanla bu küçük seçimler, dışarıdan onay beklemeden kendi düşüncenize ve kendi iradenize güvenme alışkanlığı geliştirebilir. Çünkü özgüven yalnızca kendimize güzel sözler söylemekle değil, kendi seçimlerimize sahip çıkmayı deneyimlemekle güçlenir.

Örneğin yıllardır yazmak isteyen bir kişinin çevresinden “Bundan para kazanamazsın.” veya “Bu yaşta yeni bir şey denemek anlamsız.” gibi sözler duyduğunu düşünelim. Eğer bu sesleri kendi isteğinin önüne koyarsa, belki de hiç başlamadan vazgeçecektir. Oysa ilk kitabını yazmaya karar verip her gün biraz ilerlediğinde, başlangıçta yalnızca kendisine güvenerek attığı adımların zamanla somut bir esere dönüştüğünü görebilir. Başkalarının inancı elbette bizi destekleyebilir; fakat hayatımızın yönünü bütünüyle onların inancına bırakırsak kendi sesimizi kaybetme riski taşırız. Kendinize inanmak, herkesin size inanmasını beklemek değil; henüz kimse görmüyorken kendi içinizde gördüğünüz ihtimale ilk adımı atabilmektir.

Friedrich Nietzsche Kimdir?

Friedrich Nietzsche (1844-1900) Alman filozof, filolog, kültür eleştirmeni ve yazardır. Nietzsche, ahlak, din, hakikat, bireysellik, özgürlük ve insanın kendisini aşması üzerine geliştirdiği özgün düşüncelerle modern felsefenin en etkili isimlerinden biri olmuştur. Böyle Buyurdu Zerdüşt, İyinin ve Kötünün Ötesinde, Ahlakın Soykütüğü Üstüne ve Tan Kızıllığı başlıca eserleri arasındadır. Düşüncelerinde bireyin hazır kabulleri sorgulamasını, kendi değerlerini oluşturmasını ve kendi yaşamına karşı daha etkin bir tutum geliştirmesini öne çıkarmıştır.