“You can tell if a person is smart by their answers. You can tell if a person is wise by their questions.” Najib Mahfouz

“You can tell if a person is smart by their answers. You can tell if a person is wise by their questions.” Najib Mahfouz

Bilgi sahibi olmak ile bilgelik aynı şey değildir. Najib Mahfouz, bu sözüyle bize yalnızca doğru cevaplar vermenin zekâyı gösterebileceğini; ancak doğru sorular sorabilmenin daha derin bir anlayışın işareti olduğunu anlatır. Çünkü kaliteli sorular, merakı canlı tutar, önyargıları sorgular ve yeni bakış açıları kazandırır. Bilgelik; her şeyi bildiğini düşünmekten değil, öğrenilecek daha çok şey olduğunu fark ederek doğru sorular sormaktan doğar. Çoğu zaman hayatımızı değiştiren şey, bulduğumuz cevaplardan çok, kendimize sormaya cesaret ettiğimiz sorulardır.

Bu düşünceyi günlük yaşamınızda uygulamak için kendinize her akşam yalnızca tek bir güçlü soru sorun. Örneğin, “Bugün bana en önemli dersi veren olay neydi?” ya da “Yarın bir şeyi daha iyi yapmak için neyi değiştirebilirim?” gibi sorular seçebilirsiniz. Cevabı hemen bulamasanız bile sorun değil. Önemli olan, zihninizi doğru yöne çevirecek soruları alışkanlık hâline getirmektir. Çünkü kaliteli sorular, zamanla kaliteli düşüncelere; kaliteli düşünceler ise daha bilinçli kararlar almanıza yardımcı olur.

Bunu iyi bir öğretmeni düşündüğümüzde daha net görebiliriz. En etkili öğretmenler genellikle hazır cevaplar sunmaz; öğrencilerini düşünmeye yönlendiren sorular sorarlar. Aynı yaklaşımı kendi yaşamımıza da taşıyabiliriz. Karşılaştığımız her sorunda “Neden ben?” demek yerine, “Bu durum bana ne öğretiyor?” diye sormak bakış açımızı tamamen değiştirebilir. Necib Mahfuz’un da işaret ettiği gibi, insanın gerçek gelişimi, cevapları ezberlemekle değil; hayatı daha derin anlamamızı sağlayan doğru soruları sormayı öğrenmekle başlar.

Necib Mahfuz Kimdir?

Necib Mahfuz (1911-2006) Mısırlı romancı, senarist ve düşünürdür. Modern Arap edebiyatının en önemli isimlerinden biri kabul edilen Mahfuz, eserlerinde insan psikolojisini, toplumsal değişimi, ahlaki çatışmaları ve yaşamın anlamını derin bir bakış açısıyla işlemiştir. 1988 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanarak bu ödüle layık görülen ilk Arap yazar olmuştur. Necib Mahfuz’un eserleri ve düşünceleri, sorgulayan zihin yapısı, bilgelik ve insanın kendini keşfetme yolculuğu üzerine günümüzde de ilham vermektedir.

The Art of Asking Questions

Quotations on Science and Wisdom