“Don't make fun of anyone, never humiliate anyone, even in the farthest corner of your heart. Human life is too sad and serious to be ridiculed.” Fernando Pessoa

“Don't make fun of anyone, never humiliate anyone, even in the farthest corner of your heart. Human life is too sad and serious to be ridiculed.” Fernando Pessoa

Fernando Pessoa’ya atfedilen bu söz, insan ilişkilerinde çoğu zaman gözden kaçırdığımız önemli bir gerçeği hatırlatır: Her insan, dışarıdan göremediğimiz bir hikâyenin, mücadelenin ve duygusal yükün içindedir. Bazen birinin davranışına güler, yaptığı bir hatayı küçümser ya da kendimizi daha üstün hissetmek için onun eksikliklerini öne çıkarırız. Oysa bilmediğimiz bir acı, yaşanmış bir hayal kırıklığı veya sessizce sürdürülen bir mücadele, karşımızdaki insanın dünyasında derin izler bırakmış olabilir. Pessoa’nın sözündeki incelik, yalnızca başkalarının yanında alay etmekten kaçınmayı değil, bunu iç dünyamızda da bir alışkanlığa dönüştürmemeyi öğütlemesidir. Çünkü gerçek saygı, başkalarını aşağılamamakla sınırlı değildir; onları değersiz görme eğilimimizi de sorgulamayı gerektirir. İnsan yaşamı, hepimizin zaman zaman kırıldığı, yanıldığı ve desteğe ihtiyaç duyduğu bir yolculuktur. Bu yolculukta birbirimizin yükünü ağırlaştırmak yerine hafifletmeyi seçebiliriz.

Bu sözden ilham alarak günlük yaşamda uygulayabileceğimiz tek bir öneri var: Bir insanın hatasına veya farklılığına tepki vermeden önce kendimize “Ben onun yaşadıklarını gerçekten biliyor muyum?” diye soralım. Bu kısa soru, alaycı bir yorum yapmadan, kırıcı bir şaka paylaşmadan ya da birini başkalarının önünde küçük düşürmeden önce durup düşünmemize yardımcı olabilir. Mizah elbette insanları bir araya getirebilir; birlikte gülmek, ilişkilerimize sıcaklık katabilir. Ancak birinin kendisini savunmasız, değersiz veya dışlanmış hissetmesine neden olan şakalar, eğlenceden çok incinmişlik yaratır. Burada önemli olan, her sözü ölçüp biçerek yapay bir ciddiyet içinde yaşamak değil, başkalarının onurunu gözeten bir duyarlılık geliştirmektir. Bazen söylemek üzere olduğumuz bir sözden vazgeçmek, söyleyebileceğimiz en anlamlı söz olabilir.

Örneğin, bir arkadaşımızın topluluk içinde yaptığı bir hatayı düşünelim. Bu hatayı herkesin önünde dile getirip onunla alay etmek, bize kısa süreli bir eğlence sağlayabilir; fakat arkadaşımızın güvenini ve kendisini rahatça ifade etme isteğini zedeleyebilir. Bunun yerine, durumu büyütmeden geçiştirebilir, gerekiyorsa kendisiyle baş başa konuşabilir ve hatasını telafi etmesine yardımcı olabiliriz. Aynı anlayışı kendimize de göstermeliyiz; çünkü hepimiz hata yapar, bazen yanlış anlaşılır ve zaman zaman başkalarının hoşgörüsüne ihtiyaç duyarız. İnsanları küçümsememek, onların her davranışını onaylamak anlamına gelmez; gerektiğinde eleştirebilir, sınır koyabilir ve yanlışlara karşı çıkabiliriz. Bunu yaparken insanın değerini hedef almamamız yeterlidir. Fernando Pessoa’ya atfedilen bu sözün bize hatırlattığı gibi, hayat zaten kendi içinde yeterince ağırdır; birbirimizi incitmek yerine anlamaya çalışmak, bu yolculuğu hepimiz için biraz daha yaşanabilir kılar.

Fernando Pessoa Kimdir?

Fernando Pessoa (1888-1935), Portekizli şair, yazar ve edebiyat düşünürüdür. Lizbon’da doğan Pessoa, modern Portekiz edebiyatının en önemli isimlerinden biri kabul edilir. Şiirlerinde kimlik, yalnızlık, varoluş, insanın iç dünyası ve gerçeklik gibi temaları ele almıştır. Edebiyat tarihinde özellikle farklı kişilikler ve edebî kimlikler yaratarak yazmasıyla tanınır. Alberto Caeiro, Ricardo Reis ve Álvaro de Campos, onun farklı üsluplarla eserler verdiği en bilinen edebî kimlikleridir. Yaşamı boyunca eserlerinin yalnızca bir bölümünü yayımlayan Pessoa’nın Huzursuzluğun Kitabı adlı eseri, ölümünden sonra yayımlanarak dünya edebiyatının önemli yapıtları arasında yerini almıştır.

İnsanlara Dair Özlü Sözler ve Özdeyişler