"Birini yargılamaya kalkıştığında, onun sendeki ayrıcalıklara sahip olmama ihtimalini hatırla." F. Scott Fitzgerald

“When you try to judge someone, remember the possibility that they may not have your privileges.” F Scott Fitzgerald

İnsanları değerlendirirken çoğu zaman yalnızca davranışlarına bakar, o davranışların arkasındaki yaşam koşullarını gözden kaçırırız. F Scott Fitzgerald‘ın “Birini yargılamaya kalkıştığında, onun sendeki ayrıcalıklara sahip olmama ihtimalini hatırla.” sözü, empati kurmanın ve önyargılardan uzak durmanın önemini hatırlatır. Hepimiz farklı ailelerde büyüdük, farklı eğitim imkânlarına sahip olduk ve farklı zorluklarla mücadele ettik. Bu nedenle bir insanın verdiği kararları ya da sergilediği davranışları değerlendirirken, onun yaşam yolculuğunu da hesaba katmak gerekir. Adil olmak, yalnızca gördüğümüz sonuca değil; o sonuca götüren şartlara da dikkat edebilmektir.

Bu düşünceyi günlük yaşamda uygulamanın etkili bir yolu, birini eleştirmeden önce kendinize şu soruyu sormaktır: “Ben onun yerinde, onun yaşadıklarını yaşasaydım nasıl davranırdım?” Bu kısa duraksama, olaylara daha geniş bir pencereden bakmanızı sağlar. Belki de ilk anda tembellik olarak gördüğünüz şeyin arkasında ağır bir yaşam mücadelesi, korku ya da imkânsızlıklar vardır. Empati kurmayı alışkanlık hâline getirmek, hem ilişkilerimizi güçlendirir hem de daha anlayışlı ve olgun bir insan olmamıza katkı sağlar.

Örneğin okulda başarısız görünen bir öğrenciyi düşünelim. Onu yalnızca notlarına bakarak yargılamak kolaydır. Oysa belki de evinde ders çalışabileceği sessiz bir ortamı, ona destek olacak bir ailesi ya da yeterli eğitim kaynakları hiç olmamıştır. Aynı durum iş hayatında, sosyal ilişkilerde ve gündelik yaşamın birçok alanında da karşımıza çıkar. İnsanları gerçekten anlayabilmek, yalnızca onların yaptıklarına bakmakla değil; yapabilecekleri hâlde neden yapamadıklarını da anlamaya çalışmakla mümkündür.

F. Scott Fitzgerald Kimdir?

F. Scott Fitzgerald (1896-1940) Amerikalı romancı, öykü yazarı ve deneme yazarıdır. Özellikle 1920’li yılların Amerika’sını, toplumsal değişimleri, zenginlik, aşk ve hayal kırıklıklarını etkileyici bir dille anlattığı eserleriyle dünya edebiyatının en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilir. En ünlü romanı “Muhteşem Gatsby (The Great Gatsby)”, Amerikan edebiyatının klasikleri arasında yer almakta ve günümüzde de geniş bir okur kitlesi tarafından ilgiyle okunmaktadır. Fitzgerald, insan doğasına ilişkin derin gözlemleri ve güçlü anlatımıyla edebiyat tarihinde kalıcı bir iz bırakmıştır.