“To plant righteousness in a man's soul is as improbable as to give sight to a man born blind.” Plato

“To plant righteousness in a man's soul is as improbable as to give sight to a man born blind.” Plato

Platon’un bu sözü, doğruluğun dışarıdan zorla verilemeyeceğini sarsıcı bir netlikle anlatır. Bu bakış açısına göre hakikat, öğretilen bir bilgi değil; içeriden fark edilen bir uyanıştır. İnsan zihni hazır değilse, en doğru söz bile yankı bulmaz. Platon’un felsefesinde bu durum, mağara benzetmesiyle de örtüşür: Kişi gölgeleri gerçek sanıyorsa, ışık gözünü acıtır. Doğruluk, ancak onu aramaya niyetli bir ruhla buluştuğunda anlam kazanır.

Bu sözden ilhamla günlük hayatta uygulanabilecek tek bir pratik öneri şudur: Karşınızdaki birini “ikna etmeye” çalışmadan önce kendinize şu soruyu sorun: “Ben doğruyu mu paylaşmak istiyorum, yoksa haklı mı çıkmak istiyorum?” Haftada bir kez, özellikle fikir ayrılığı yaşadığınız bir konuda susmayı ve sadece dinlemeyi deneyin. Bu, pasiflik değil; bilinçli bir tercihtir. Çünkü kişisel gelişim ve motivasyon, başkalarını dönüştürme çabasından çok, kendi niyetimizi berraklaştırmakla güçlenir. Bazen en büyük etki, söylenmeyen sözle oluşur.

Örneğin yıllarca aynı hataları yapan birine ne kadar nasihat verirsek verelim, içsel bir farkındalık oluşmadıkça hiçbir şey değişmez. Platon’un bu sözü bize şunu hatırlatır: Doğruluk aktarılmaz, keşfedilir. Siz ve biz, bugün şunu kabul ettiğimizde daha özgür oluruz: Herkes kendi görme zamanına sahiptir. İşte o zaman hem kendimize hem başkalarına karşı daha sabırlı, daha gerçek ve daha insancıl bir yerde durabiliriz.

İnsanlara Dair Özlü Sözler ve Özdeyişler

Quotations on Science and Wisdom