“Eğer bir şeyi değiştirme isteğiniz yoksa, onu eleştirmeye hakkınız yoktur.” Mark Twain

“Eğer bir şeyi değiştirme isteğiniz yoksa, onu eleştirmeye hakkınız yoktur.” Mark Twain

“Eğer bir şeyi değiştirme isteğiniz yoksa, onu eleştirmeye hakkınız yoktur.” sözüyle Mark Twain, eleştirinin sorumlulukla birlikte anlam kazandığını güçlü bir biçimde hatırlatır. Eleştirmek kolaydır; uzaktan bakar, eksikleri sayar, rahatsızlıklarımızı dile getiririz. Ancak değiştirme niyeti taşımayan eleştiri, çoğu zaman bir farkındalık yaratmaz; aksine enerjiyi dağıtır, umutsuzluğu besler. Twain’in bu sözü, bizi pasif bir gözlemci olmaktan çıkarıp, yaşadığımız hayata ve çevreye karşı daha bilinçli bir duruşa davet eder. Bizler gerçekten daha iyi bir dünya, daha sağlıklı ilişkiler ve daha anlamlı bir yaşam istiyorsak, eleştirinin arkasına eylem koymak zorundayız.

Bu bakış açısından ilhamla uygulanabilecek basit ama dönüştürücü bir pratik öneri paylaşalım: “Eleştiriden önce katkı sorusu.” Ne zaman bir durumu, bir kişiyi ya da bir sistemi eleştirmek üzere olduğunuzu fark ederseniz, kendinize şu soruyu sorun: “Bunu değiştirmek için ben ne yapabilirim?” Eğer verecek somut bir cevabınız yoksa, eleştiriyi bir süreliğine askıya alın. Siz bu soruyu sormaya başladığınızda, zihniniz otomatik olarak çözüm odaklı çalışmaya başlar. Biz eleştiriyi, katkıya dönüştürdüğümüzde hem ilişkilerimiz yumuşar hem de kendimize olan saygımız artar.

Günlük hayattan bir örnekle toparlayalım. İş yerinde sürekli sistemden şikâyet eden ama hiçbir öneri sunmayan birini düşünün. Bu kişi kısa vadede rahatlar; fakat uzun vadede hem kendini hem çevresini yorar. Oysa aynı kişi, küçük bir iyileştirme önerisiyle bile sürece dâhil olduğunda, eleştirisi değer kazanır. İşte Mark Twain’in altını çizdiği gerçek tam da budur: Değiştirme niyeti olmayan eleştiri, yalnızca gürültüdür; değişim isteğiyle yapılan eleştiri ise bir başlangıçtır. Bizler bu farkı idrak ettiğimizde, eleştiren değil, dönüştüren insanlar olmaya başlarız.

Mark Twain Kimdir?

Mark Twain (1835–1910), asıl adıyla Samuel Langhorne Clemens, Amerikan edebiyatının en etkili yazarlarından ve düşünürlerinden biridir. Mizahı, eleştiriyi ve toplumsal gözlemi ustalıkla birleştiren Twain; Tom Sawyer’ın Maceraları ve Huckleberry Finn’in Maceraları gibi eserleriyle tanınır. Yazılarında insan doğasını, ikiyüzlülüğü ve toplumsal çelişkileri cesurca ele almış; eleştiri, değişim ve bireysel sorumluluk kavramlarını derin bir ironiyle işlemiştir. Bu sözü de onun, hayata karşı sadece konuşan değil, sorumluluk alan bir duruşu savunduğunu açıkça gösterir.

Değişim Sözleri