"Sen kötülüğü terk et ki, o da seni terk etsin." Şems-i Tebrizi

“Sen kötülüğü terk et ki, o da seni terk etsin.” Şems-i Tebrizi

Şems-i Tebrizi’nin “Sen kötülüğü terk et ki, o da seni terk etsin.” sözü, kötülüğün yalnızca dışarıdan gelen bir şey olmadığını; insanın kendi düşünceleri, davranışları ve seçimleriyle hayatında ona ne kadar yer açtığını da anlatır. Öfke, kin, intikam, kıskançlık ve kırgınlık gibi duygular zaman zaman hepimizin içine dokunabilir. Ancak onları sürekli beslediğimizde, zarar verdiğimiz kişiden önce kendimizi yıpratırız. Şems’in sözü bize kötülüğü yenmenin her zaman onunla savaşmak anlamına gelmediğini hatırlatır. Bazen en güçlü cevap, kötülüğün bize bıraktığı duyguyu taşımamayı ve onu kendi hayatımızda sürdürmemeyi seçmektir.

Bu sözden günlük yaşam için çıkarabileceğimiz pratik öneri şudur: Sizi öfkelendiren veya inciten bir olayda, tepki vermeden önce “Bunu içimde daha ne kadar taşımak istiyorum?” diye kendinize sorun. Bu soru yaşanan haksızlığı görmezden gelmek ya da sınırlarınızı ortadan kaldırmak anlamına gelmez. Gerekiyorsa mesafenizi koyabilir, hakkınızı arayabilir veya bir ilişkiyi sonlandırabilirsiniz. Fakat bütün bunları yaparken öfkenin sizi yönetmesine izin vermemek mümkündür. Çünkü bazen bir insandan uzaklaşmak yetmez; o insanın davranışlarının zihnimizde yaşamaya devam etmesine de son vermemiz gerekir.

Örneğin bir arkadaşınızın size haksızlık yaptığını düşünelim. Günlerce onun ne kadar yanlış davrandığını düşünüyor, her fırsatta olayı yeniden hatırlıyor ve içinizde ona karşı öfke büyütüyorsanız, ilişki bitmiş olsa bile yaşananların etkisi devam ediyor demektir. Oysa bir noktada “Bu davranışı kabul etmiyorum, sınırımı koyuyorum ve artık hayatımı bunun etrafında yaşamayacağım.” diyebilirsiniz. İşte o zaman yaşanan kötülük üzerinizdeki gücünü kaybetmeye başlar. Şems-i Tebrizi’nin sözü bize iyiliğin yalnızca başkalarına yaptığımız bir şey değil, kendimize sunduğumuz bir özgürlük de olduğunu hatırlatır. Kötülüğü terk etmek, geçmişi değiştirmek değil; geçmişin geleceğimizi yönetmesine izin vermemektir.

Şems-i Tebrizi Kimdir?

Şems-i Tebrizi (1185-1248) İranlı mutasavvıf ve düşünürdür. Tebriz’de doğduğu kabul edilen Şems, tasavvuf tarihinde özellikle Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ile kurduğu derin dostluk ve manevi ilişkiyle tanınır. Hayatı hakkında kesin bilgiler sınırlı olsa da düşünceleri, insanın kendi iç dünyasını sorgulamasına, benliğini aşmasına ve hakikati doğrudan deneyimlemesine yaptığı vurguyla öne çıkar. Mevlânâ’nın düşünce dünyasında önemli bir dönüşüme vesile olan Şems’in sohbetleri, daha sonra Makalât adıyla derlenen anlatılarında ve Mevlânâ’nın eserlerinde çeşitli biçimlerde yansımıştır.