"Kötüler birleştiği zaman, iyiler bir araya gelmelidir; yoksa, teker teker giderler." Edmund Burke

“Kötüler birleştiği zaman, iyiler bir araya gelmelidir; yoksa, teker teker giderler.” Edmund Burke

Edmund Burke’ün bu sözü, iyiliğin yalnızca bireysel bir erdem olarak kalmaması gerektiğini anlatan güçlü bir çağrıdır. Hayatta haksızlık yapan, başkalarını kendi çıkarları için kullanan veya yalnızca gücünü artırmak için hareket eden insanlar çoğu zaman ortak çıkarlar etrafında kolayca bir araya gelebilir. Buna karşılık iyi niyetli insanlar, “Ben kendi işime bakayım.” diyerek sessiz kalmayı tercih ettiğinde, kötülüğün karşısında yalnızlaşabilirler. Oysa adalet, dayanışma, güven ve iyilik gibi değerler ancak onları önemseyen insanlar bir araya geldiğinde güç kazanır. Burke’ün sözünü yalnızca büyük toplumsal mücadeleler üzerinden düşünmemize de gerek yoktur. İş yerinde yapılan bir haksızlıkta, bir arkadaşımıza yönelik zorbalıkta veya çevremizde gördüğümüz adaletsiz bir davranışta sessiz kalmak yerine doğru olanın yanında durmak da bu anlayışın bir parçasıdır.

Bu sözden günlük yaşamımız için çıkarabileceğimiz pratik öneri şudur: Doğru olduğunu düşündüğünüz bir konuda yalnız kalmamak ve yalnız bırakmamak için çevrenizdeki insanlarla dayanışma kurun. Örneğin iş yerinde bir arkadaşınıza haksızlık yapıldığını düşünüyorsanız, onunla konuşun, yaşanan durumu birlikte değerlendirin ve gerekiyorsa uygun yollarla itiraz edin. Bir başka durumda ise çevrenizdeki insanların bir iyilik girişimine katılmasını sağlayabilirsiniz. Burada amaç herkesi kendi düşüncemize göre örgütlemek değildir; ortak değerler etrafında sağlıklı bir dayanışma oluşturabilmektir. Çünkü tek başına gösterilen bir tepki kolayca görmezden gelinebilir; birlikte ve bilinçli biçimde ortaya konan bir tutum ise daha güçlü bir etki yaratabilir.

Örneğin bir sınıfta bir öğrencinin sürekli dışlandığını düşünün. Herkes bunun yanlış olduğunu bildiği hâlde kimse sesini çıkarmıyorsa, dışlama devam eder. Fakat birkaç öğrenci arkadaşlarının yanında durmaya ve onu grubun içine almaya başladığında ortam değişebilir. Aynı şey yetişkinlerin dünyasında da geçerlidir. Bir insanın iyiliği değerli olabilir; fakat insanların iyilik etrafında birleşmesi, o iyiliği toplumsal bir güce dönüştürür. Hayatımızın her alanında haksızlığa karşı durmak, birbirimize destek olmak ve doğru bildiğimiz değerleri korumak için birlikte hareket edebiliriz. Kötülüğün gücü çoğu zaman iyilerin sessizliğinden beslenir; bu yüzden iyiliği yalnızca kendi hayatımızda yaşamakla yetinmeyelim, iyiliğin yanında duran insanlarla birbirimizi bulalım.

Edmund Burke Kimdir?

Edmund Burke (1729-1797) İrlandalı siyasetçi, filozof, yazar ve siyaset düşünürüdür. 12 Ocak 1729’da Dublin, İrlanda’da doğan Burke, 18. yüzyılın önemli siyasal düşünürlerinden biri olarak kabul edilir. Uzun yıllar Britanya Avam Kamarası’nda görev yapan Burke, özgürlük, adalet, toplum, gelenek ve siyasal düzen üzerine görüşleriyle tanındı. Amerikan kolonilerinin haklarını savunması ve Fransız Devrimi’ne yönelik eleştirileri, siyasal düşünce tarihindeki yerini belirleyen başlıca konular arasında yer aldı. 1790 yılında yayımlanan Fransa’daki Devrim Üzerine Düşünceler adlı eseri, özellikle muhafazakâr siyasal düşüncenin gelişiminde etkili oldu. Burke, toplumların yalnızca soyut fikirlerle değil, geçmişten gelen deneyim ve kurumların birikimiyle de şekillendiğini savundu. Düşünceleri günümüzde muhafazakâr siyaset felsefesinin önemli kaynaklarından biri olarak değerlendirilmektedir. 9 Temmuz 1797’de Beaconsfield, Buckinghamshire, İngiltere’de hayatını kaybeden Burke, siyaset felsefesi ve retorik alanındaki eserleriyle etkisini sürdürmektedir.