“Gelişmiş insan, sorunun yaşanan olayda değil, kendisinin o olaya bakış tarzında olduğunun bilincindedir.” Epiktetos

“Gelişmiş insan, sorunun yaşanan olayda değil, kendisinin o olaya bakış tarzında olduğunun bilincindedir.” Epiktetos

“Gelişmiş insan, sorunun yaşanan olayda değil, kendisinin o olaya bakış tarzında olduğunun bilincindedir.” sözü, Epiktetos’un Stoacı felsefesinin özünü tek cümlede özetler. Hayatta başımıza gelen olaylar çoğu zaman bizim kontrolümüz dışında gelişir; fakat o olaylara yüklediğimiz anlam tamamen bize aittir. Siz ve biz çoğu zaman yaşadığımız sıkıntının kaynağını dış koşullarda ararız. Oysa acı, olaydan değil; olaya dair düşünceden doğar. Gelişmiş insan, kendini kurban rolüne hapsetmez; bakış açısını sorgulayarak içsel özgürlüğünü korur.

Bu sözden ilhamla günlük hayatta uygulanabilecek tek bir pratik öneri şudur: Zorlayıcı bir durum yaşadığınızda kendinize şu soruyu sorun: “Bu olaya başka nasıl bakabilirim?” Bu basit soru, zihinsel otomatik tepkileri durdurur. O an yaşananı “bir tehdit” yerine “bir ders” ya da “bir deneyim” olarak görmek mümkündür. Bakış açısı değiştiğinde duygu değişir; duygu değiştiğinde davranış da dönüşür. Bu farkındalık, kişisel gelişimin en güçlü kaldıraçlarından biridir.

Örneğin bir eleştiri aldığınızda bunu kişisel bir saldırı gibi algılayabilirsiniz ya da gelişmeniz için sunulmuş bir geri bildirim olarak görebilirsiniz. Olay aynıdır, sonuç tamamen farklıdır. Epiktetos’un yüzyıllar öncesinden hatırlattığı bu gerçek bugün hâlâ geçerlidir: Yaşam bizi değil, biz yaşamı yorumlarız. Ve bakış açısını dönüştürebilen insan, koşullar değişmese bile hayatının yönünü değiştirebilir.

Epiktetos Kimdir?

Epiktetos (MS 50–135), Antik Yunan Stoacı filozoflarından biridir. Hayatının bir bölümünde köle olarak yaşamış, özgürlüğün dış koşullarda değil zihinsel tutumda olduğunu savunmuştur. Öğretileri, öğrencisi Arrianus tarafından Söylevler ve El Kitabı (Enchiridion) adıyla derlenmiştir. Epiktetos’a göre mutluluğun anahtarı; kontrol edemediklerimizi kabullenmek, kontrol edebildiğimiz tek şey olan bakış açımızı bilinçle yönetmektir. Bu yönüyle Stoacılık, modern kişisel gelişim ve psikoloji yaklaşımlarının da temel taşlarından biridir.

İnsanlara Dair Özlü Sözler ve Özdeyişler

Bilim ve Bilgelik Üzerine Özlü Sözler