Eğer bir bireyi anlamak istiyorsam…

“Eğer bir bireyi anlamak istiyorsam, ‘ortalama insan’ hakkındaki tüm bilimsel bilgileri bir yana atıp tüm teorileri göz ardı ederek tümüyle yeni ve önyargısız bir tavır benimsemek zorundayım.” Carl Gustav Jung

Carl Gustav Jung’un bu sözü, insanı anlamaya dair en temel yanılgılardan birine güçlü bir itirazdır: İnsanları kalıplara sokarak anlayabileceğimizi sanmak. İstatistikler, tanımlar ve “ortalama insan” kavramı bize genel bir çerçeve sunabilir; ancak tek bir insanın iç dünyasını açıklamaya yetmez. Jung burada bilime karşı çıkmaz; ama bilginin, önyargıya dönüştüğü noktaya dikkat çeker. Bir bireyi gerçekten anlamak istiyorsak, onu hazır etiketlerle değil; merakla, açıklıkla ve temas ederek dinlememiz gerekir. Çünkü insan, teoriye sığmayacak kadar özgündür.

Bu sözden ilhamla günlük hayatta uygulanabilecek tek ama etkili bir öneri şudur: “Bilmiyorum” noktasından dinleyin. Karşınızdaki insanı dinlerken, onunla ilgili daha önce oluşturduğunuz yargıları bilinçli olarak askıya alın. “Bunu zaten biliyorum” demek yerine, “Bu kişi bana kendini nasıl anlatacak?” sorusuyla yaklaşın. Biz şunu sıkça deneyimliyoruz: İnsan gerçekten dinlendiğini hissettiğinde, kendini savunmaz; kendini açar. Bu yaklaşım hem ilişkileri derinleştirir hem de yanlış anlamaları büyük ölçüde azaltır.

Örneğin aynı davranışı sergileyen iki insan düşünün. Biri için bu davranış bir savunma mekanizmasıyken, diğeri için bir yardım çağrısı olabilir. Dışarıdan bakıldığında “aynı” görünen şey, içeride bambaşka anlamlar taşır. İşte Jung’un işaret ettiği nokta tam da burasıdır: Bir insanı anlamak, onu başkalarıyla değil; yalnızca kendisiyle kıyaslamayı gerektirir. Gerçek anlayış ve içsel motivasyon, genellemeleri bırakıp her insanı ilk kez görüyormuş gibi bakabildiğimizde başlar.

İnsanlara Dair Özlü Sözler ve Özdeyişler

Bilim ve Bilgelik Üzerine Özlü Sözler