"Dünyada en büyük şey, insanın kendisinin ne olduğunu bilmesidir." Montaigne

“Dünyada en büyük şey, insanın kendisinin ne olduğunu bilmesidir.” Montaigne

Montaigne’ın bu sözü, insanın hayat boyunca gerçekleştirebileceği en değerli keşfin kendisini tanımak olduğunu anlatır. Ne istediğimizi, nelerden korktuğumuzu, hangi değerlere önem verdiğimizi, güçlü ve zayıf yönlerimizi bilmek; başkalarının beklentilerine göre değil, kendi gerçekliğimize göre bir yaşam kurmamızı sağlar. Kendini tanımayan insan, çoğu zaman başkalarının doğrularını kendi doğruları zanneder ve farkında olmadan başkasının hayatını yaşamaya başlayabilir. Oysa öz farkındalık, yalnızca güçlü yönlerimizi keşfetmek değil, eksiklerimizi ve çelişkilerimizi de dürüstçe görebilmektir. Kendimizi olduğumuz gibi tanımaya başladığımızda, hem seçimlerimiz hem ilişkilerimiz hem de yaşam hedeflerimiz daha anlamlı bir hâle gelir.

Bu sözden günlük yaşamımız için çıkarabileceğimiz pratik öneri şudur: Her gün kendinize yalnızca beş dakika ayırın ve “Bugün kendimle ilgili ne fark ettim?” sorusunu cevaplayın. Gün içinde sizi neyin mutlu ettiğini, hangi davranışın sizi öfkelendirdiğini, hangi konuda zorlandığınızı veya hangi anda kendinizi gerçekten iyi hissettiğinizi kısa notlarla yazabilirsiniz. Zamanla bu küçük notlar, kendi davranışlarınızı ve duygularınızı görmenizi sağlayan kişisel bir aynaya dönüşür. Kendimizi gözlemledikçe otomatik tepkilerimizin arkasındaki nedenleri fark eder, seçimlerimiz üzerinde daha fazla söz sahibi oluruz. Kendini bilmek bir anda ulaşılan bir sonuç değil, ömür boyunca sürdürülen bir keşif yolculuğudur.

Örneğin bir insan sürekli başkalarının onayını aradığını fark ettiğinde, aslında başarısız olmaktan çok eleştirilmekten korktuğunu keşfedebilir. Bir başkası ise sürekli ertelediği hedeflerinin tembel olduğu için değil, başarısız olma ihtimaliyle yüzleşmek istemediği için ertelendiğini anlayabilir. Bu farkındalıklar, insanın kendisiyle kurduğu ilişkiyi değiştirebilir. Çünkü kendimizi tanımak, yalnızca kim olduğumuzu öğrenmek değil; neden böyle davrandığımızı anlayarak kim olmak istediğimize karar verebilmektir. Kendi iç dünyamızı tanıdıkça, hayatın bize biçtiği rolleri sorgulamaya ve gerçekten bize ait olan bir yaşamı kurmaya başlarız; belki de insanın kendisine verebileceği en büyük özgürlük, önce kendini bilmektir.

Montaigne Kimdir?

Michel de Montaigne (1533-1592) Fransız filozof, yazar ve deneme türünün öncüsüdür. 28 Şubat 1533’te Bordeaux yakınlarındaki Montaigne Şatosu’nda doğan Montaigne, özellikle kendini tanıma, insan doğası, kuşku, ahlak ve yaşam üzerine düşünceleriyle tanınır. En önemli eseri Denemeler (Essais), yazarın kendi deneyimlerinden ve gözlemlerinden yola çıkarak insanın düşüncelerini, davranışlarını ve çelişkilerini sorguladığı eserlerden oluşur. Montaigne, kesin yargılardan uzak duran ve insanın kendi düşüncelerini sürekli sorgulamasını teşvik eden yaklaşımıyla modern deneme edebiyatının temellerini atmıştır.