“Doğru tutumu benimsemek, olumsuz bir stresin olumlu bir strese dönüşmesini sağlayabilir.” Hans Selye

“Doğru tutumu benimsemek, olumsuz bir stresin olumlu bir strese dönüşmesini sağlayabilir.” Hans Selye

“Doğru tutumu benimsemek, olumsuz bir stresin olumlu bir strese dönüşmesini sağlayabilir.” sözüyle Hans Selye, stres kavramına bakış açımızı kökten değiştiren önemli bir gerçeği vurgular. Çoğumuz stres kelimesini yalnızca yorgunluk, baskı ve tükenmişlik ile ilişkilendiririz. Oysa Hans Selye’nin ortaya koyduğu stres kuramına göre stres her zaman zararlı değildir; asıl belirleyici olan, yaşadığımız duruma verdiğimiz zihinsel ve duygusal tepkidir. Aynı durum bir kişide kaygı yaratırken başka birinde motivasyon kaynağı olabilir. Çünkü stresi belirleyen olayın kendisi değil, o olayı nasıl yorumladığımızdır. Doğru tutum geliştirildiğinde stres, tehdit olmaktan çıkıp gelişim için itici bir güce dönüşebilir.

Bu sözden ilhamla günlük hayatta uygulanabilecek pratik öneri şudur: Stresli bir durumla karşılaştığınızda kendinize şu soruyu sorun: “Bu durum beni neye hazırlıyor?” Bu küçük zihinsel yeniden çerçeveleme (reframing) tekniği, beynin tehdit algısını azaltır ve öğrenme moduna geçmesini sağlar. Örneğin yoğun bir iş temposunu yalnızca baskı olarak görmek yerine becerilerinizi geliştiren bir antrenman gibi değerlendirmek, enerjinizi farklı bir yöne taşır. Zihnin sorduğu soru değiştiğinde, bedenin verdiği stres tepkisi de değişir. Böylece olumsuz stres (distres), performansı artıran olumlu strese (östres) dönüşebilir.

Günlük yaşamda bunu sıkça deneyimleriz. Bir sunum öncesi kalp atışlarının hızlanması bazı kişilerde panik yaratırken, bazıları bunu “hazırım” sinyali olarak yorumlar. Sporcuların yarış öncesi yaşadığı heyecan ya da öğrencilerin sınav öncesi hissettiği gerilim aslında aynı biyolojik mekanizmanın ürünüdür. Farkı yaratan şey yorumdur. Stresi düşman olarak görmek yerine enerji kaynağı olarak değerlendirdiğimizde, yaşamın baskıları gelişimin yakıtına dönüşür. Doğru tutum benimsendiğinde stres bizi tüketen bir yük olmaktan çıkar, potansiyelimizi harekete geçiren bir güce dönüşür.

Hans Selye Kimdir?

Hans Selye (1907-1982) Avusturya-Macaristan doğumlu Kanadalı endokrinolog ve modern stres araştırmalarının öncüsüdür. Tıp ve biyoloji alanındaki çalışmalarıyla stresin fizyolojik etkilerini bilimsel olarak açıklayan ilk araştırmacılardan biri kabul edilir. “Genel Uyum Sendromu” kuramını geliştirerek organizmanın strese verdiği evrensel tepkileri tanımlamış ve stresin yalnızca zararlı değil, aynı zamanda uyum sağlayıcı bir mekanizma olduğunu göstermiştir. Çalışmaları psikoloji, tıp ve kişisel gelişim alanlarında stres yönetimi anlayışının temelini oluşturmuştur.

Stres Yönetimi: Stresle Baş Etmenin Etkin Yolları

Stres Yönetimini En İyi Anlatan Video

Stres Testi

Kişisel Gelişim Özlü Sözleri