"Başkalarından beklentini bitirdiğin an, bilmediklerini de kendinden öğrenir insan." Fyodor Dostoyevski

“Başkalarından beklentini bitirdiğin an, bilmediklerini de kendinden öğrenir insan.” Fyodor Dostoyevski

Fyodor Dostoyevski’ye atfedilen bu söz, insanın kendi potansiyelini keşfetmesinin önündeki engellerden birine dikkat çeker: Başkalarından sürekli yol göstermelerini, bizi anlamalarını veya eksiklerimizi tamamlamalarını beklemek. Elbette başkalarının deneyimlerinden öğrenmek, destek görmek ve gerektiğinde yardım istemek gelişimimizin önemli parçalarıdır. Ancak kendi yaşamımızın sorumluluğunu başkalarına bıraktığımızda, sahip olduğumuz imkânları fark etmekte gecikebiliriz. Bazen bir başkasının bize yol göstermesini beklerken aslında kendi düşüncelerimizi sınama, yeni çözümler üretme ve deneyim kazanma fırsatlarını erteleriz. Başkalarından beklentilerimizi azalttığımızda, dikkatimizi onların bize ne verebileceğinden kendi içimizde neler geliştirebileceğimize çevirebiliriz. Böylece bilmediklerimizi öğrenmek, eksiklerimizi gidermek ve kendimizi tanımak için daha etkin bir sorumluluk üstleniriz.

Bu sözden günlük hayatımız için çıkarabileceğimiz pratik bir öneri var: Karşılaştığınız bir sorunda yardım istemeden önce, kendi başınıza deneyebileceğiniz en az bir çözüm düşünün ve uygulayın. Bu, her şeyi tek başınıza yapmak zorunda olduğunuz anlamına gelmez; yalnızca kendi düşünme ve öğrenme gücünüze de fırsat vermenizi sağlar. Örneğin bir konuda yeterli bilgiye sahip olmadığınızı fark ettiğinizde, hemen bir başkasının size yol göstermesini beklemek yerine önce araştırma yapabilir, farklı seçenekleri değerlendirebilir ve küçük bir denemede bulunabilirsiniz. Ardından ihtiyaç duyduğunuz noktada başkalarının deneyimlerinden yararlanabilirsiniz. Kendi çabamızla attığımız ilk adım, yalnızca sorunu çözmemize değil, bir sonraki sorunu daha özgüvenli biçimde ele almamıza da yardımcı olur.

Yeni bir işe başlayan ve her kararında yöneticisinin onayını bekleyen bir çalışanı düşünelim. Zamanla kendi araştırmalarını yapmaya, alternatif çözümler geliştirmeye ve düşüncelerini gerekçeleriyle sunmaya başladığında yalnızca işini daha iyi yapmaz; kendi yetkinliğini de keşfeder. Başkalarından öğrendikleri değerini korurken kendi deneyimlerinden edindiği bilgiler de çoğalır. Benzer biçimde, hayatımızın farklı alanlarında sürekli birilerinin bizi yönlendirmesini beklemek yerine düşünmeye, denemeye ve yanılgılarımızdan öğrenmeye başladığımızda kendimize olan güvenimiz gelişir. Dostoyevski’ye atfedilen bu sözün düşündürdüğü gibi, başkalarından gelecek cevapları beklemeyi bıraktığımızda, kendi içimizde keşfedilmeyi bekleyen cevaplara daha fazla yaklaşırız.

Fyodor Dostoyevski Kimdir?

Fyodor Dostoyevski (1821-1881) Rus romancı ve düşünürdür. Moskova’da doğan Dostoyevski, insan psikolojisini, vicdanı, ahlaki çatışmaları, inancı ve özgür iradeyi derinlemesine ele alan eserleriyle dünya edebiyatının en etkili yazarları arasında yer alır. Gençlik yıllarında siyasi faaliyetler nedeniyle tutuklanmış, ölüm cezasına çarptırılmış ancak cezası son anda Sibirya’da kürek mahkûmluğuna ve sürgüne çevrilmiştir. Bu deneyimler, insanın acı, suçluluk ve dönüşümle ilişkisine dair düşüncelerini derinden etkilemiştir. Suç ve Ceza, Karamazov Kardeşler, Budala ve Yeraltından Notlar en tanınmış eserleri arasındadır.