“Cahilsin, okur öğrenirsin. Gerisin, ilerlersin. Adam yok, yetiştirirsin. Paran yok, kazanırsın. Her şeyin bir çaresi vardır. Fakat insan bozuldu mu, bunun çaresi yoktur.” Ahmet Hamdi Tanpınar

“Cahilsin, okur öğrenirsin. Gerisin, ilerlersin. Adam yok, yetiştirirsin. Paran yok, kazanırsın. Her şeyin bir çaresi vardır. Fakat insan bozuldu mu, bunun çaresi yoktur.” Ahmet Hamdi Tanpınar

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Cahilsin, okur öğrenirsin. Gerisin, ilerlersin. Adam yok, yetiştirirsin. Paran yok, kazanırsın. Her şeyin bir çaresi vardır. Fakat insan bozuldu mu, bunun çaresi yoktur.” sözü, hayatta karşılaştığımız zorlukları iki temel kategoriye ayırır: düzeltilebilenler ve telafisi zor olanlar. Bilgi eksikliği, maddi yetersizlik, deneyimsizlik ya da imkân darlığı… Bunların hepsi emekle, zamanla ve iradeyle aşılabilir. Tanpınar’ın asıl uyarısı ise şuradadır: Ahlaki ve insani değerler zedelendiğinde, başarı da anlamını yitirir. Çünkü insanın karakteri bozulduğunda, sahip oldukları onu ileri değil, daha derin bir boşluğa taşır.

Bu sözden ilhamla günlük hayatta uygulanabilecek tek ama güçlü bir pratik öneri şudur: Zor bir kararın eşiğindeyken kendinize şu soruyu sorun: “Bu seçim beni daha güçlü mü yapıyor, yoksa beni benden mi uzaklaştırıyor?” Kısa vadede kazanç gibi görünen bazı yollar, uzun vadede insanın iç dengesini ve özsaygısını zedeleyebilir. Biz her ilerlemeyi “başarı” sanmaya şartlanmış olabiliriz; oysa gerçek ilerleme, insan kalabilerek yol almaktır. Bu farkındalıkla verilen kararlar, bizi sadece hedefe değil, iç huzura da yaklaştırır.

Ahmet Hamdi Tanpınar’ın eserlerinde sıkça gördüğümüz şey; insanın iç dünyasıyla kurduğu ilişkinin, dış dünyadaki başarılardan daha belirleyici olduğudur. Hayatta pek çok şey eksik olabilir: para, çevre, fırsat, zaman… Bunların hepsi bir şekilde telafi edilebilir. Ama güvenini yitirmiş, değerlerinden kopmuş bir insan için yol çok daha zorludur. Her şeyin bir çaresi vardır; ama insanın kendisiyle bağını koparmasının yoktur. Bu yüzden asıl mesele, ne kadar ileri gittiğimiz değil, giderken neye dönüştüğümüzdür.

Kişilik ve Karakter Üzerine Sözler

İnsanlara Dair Özlü Sözler ve Özdeyişler

ozdeyis.net