{"id":90,"date":"2008-07-09T22:51:33","date_gmt":"2008-07-09T22:51:33","guid":{"rendered":"http:\/\/tameraktas.com\/wptest\/wordpress\/2008\/07\/09\/1-1-motivasyon-kavramynyn-temelleri\/"},"modified":"2023-03-20T19:49:10","modified_gmt":"2023-03-20T19:49:10","slug":"motivasyon-kavraminin-temelleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-motivasyon.net\/en\/motivasyon-kavraminin-temelleri.html","title":{"rendered":"Fundamentals of Motivation Concept"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a><\/div>\n
<\/div>\n

Fundamentals of Motivation Concept<\/strong><\/span><\/h3>\n
<\/div>\n
Motivasyon terimi, k\u00f6keni itibariyle Latince\u2019de “hareket” anlam\u0131na gelen “movere” kelimesinden t\u00fcretilmi\u015ftir. Bununla birlikte, bu tek kelimelik tan\u0131m yetersiz kalmaktad\u0131r (Porter vd., 2003; 1). Dolay\u0131s\u0131yla insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n nas\u0131l harekete ge\u00e7irildi\u011fini tan\u0131mlayan ve daha geni\u015f \u015fekilde a\u00e7\u0131klama da bulunan baz\u0131 motivasyon tan\u0131mlar\u0131 konunun uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/span><\/div>\n

 <\/p>\n

Atkinson\u2019a (1958) g\u00f6re motivasyon; \u201cetki veya etkilere yol a\u00e7an eyleme y\u00f6nelik bir e\u011filimin uyand\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r\u201d. Vroom (1964) ise motivasyonun; \u201cistemli alternatif hareket formlar\u0131 i\u00e7inde, insanlar ya da daha alt d\u00fczeydeki organizmalar taraf\u0131ndan se\u00e7imlerle y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir s\u00fcre\u00e7\u201d oldu\u011fundan s\u00f6z etmi\u015ftir.<\/strong><\/span><\/div>\n

 <\/p>\n

Maslow (1970) motivasyonun, \u201cdevaml\u0131, asla sonlanmayan, al\u00e7al\u0131p y\u00fckselen ve karma\u015f\u0131k oldu\u011funu varsayarak, motivasyonun her organizma d\u00fczeyindeki durumunun pratikte neredeyse evrensel bir \u00f6zellik\u201d ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/strong><\/span><\/div>\n
\n\u201cMotivasyon, bireyin bir hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmeye y\u00f6nelik \u00e7abas\u0131ndaki yo\u011funlu\u011funu, y\u00f6nelimini ve \u0131srar\u0131n\u0131 ifade eden bir s\u00fcre\u00e7\u201d olarak da tan\u0131mlanabilir (Robbins, 2003; 155).Bu tan\u0131mlar genel olarak g\u00f6stermektedir ki, motivasyon ger\u00e7ekli\u011fini tan\u0131mlamada yayg\u0131n olarak s\u00f6ylenebilecek \u00fc\u00e7 ortak \u00f6zellik bulunmaktad\u0131r. Bunlar (Porter vd., 2003; 1):<\/strong><\/span><\/div>\n
\n
    \n
  • \n
    \u0130nsan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n enerjisinin ne oldu\u011fu,<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n
  • \n
    B\u00f6yle bir davran\u0131\u015f\u0131n neye y\u00f6neldi\u011fi ve hangi yollarla bunu yapt\u0131\u011f\u0131,<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n
  • \n
    Bu davran\u0131\u015f\u0131n nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve ya\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131.<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
    Bu \u00fc\u00e7 bile\u015fenin her biri, i\u015f ya\u015fam\u0131ndaki insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir fakt\u00f6r\u00fc temsil etmektedir. Birincisinde, bireylerin i\u00e7indeki bu enerjik g\u00fc\u00e7ler, kesin \u015fekilde insanlar\u0131 eyleme y\u00f6neltmekte ve \u00e7evresel g\u00fc\u00e7ler de s\u0131k s\u0131k bu d\u00fcrt\u00fcleri tetiklemektedir. \u0130kinci olarak, bireylerin bir k\u0131sm\u0131nda ama\u00e7-y\u00f6nelimli bir d\u00fc\u015f\u00fcnce vard\u0131r ve bu ki\u015filerin davran\u0131\u015flar\u0131 bir \u015feye y\u00f6neltilmi\u015ftir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, g\u00fcd\u00fcleme g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bu \u015fekli ise, \u2018sistemleri y\u00f6nlendirme\u2019yi i\u00e7ermektedir; bu ise b\u00fct\u00fcn bireylerdeki ve onlar\u0131 \u00e7evreleyen bu alandaki g\u00fc\u00e7leri kapsamaktad\u0131r. Bu durum bireylere, onlar\u0131n d\u00fcrt\u00fclerinin ve enerjilerinin yo\u011funlu\u011funu artt\u0131rmak i\u00e7in, ya da eylemlerinden cayd\u0131rmak ve \u00e7abalar\u0131n\u0131 tekrar ba\u015fka bir y\u00f6ne y\u00f6neltmek i\u00e7in geri-bildirim sa\u011flamaktad\u0131r (Porter vd., 2003; 1).<\/strong><\/span><\/div>\n

     <\/p>\n

    Motivasyonel kavramlar, davran\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131klama ve analiz etme amac\u0131ndaki \u00f6nemli \u00e7abalar\u0131n pek \u00e7o\u011funda b\u00fcy\u00fck bir rol oynamaktad\u0131r (Vroom, 1964; 4). Bu noktada Atkinson\u2019a (1974) g\u00f6re (Can, 1985; 18-19):<\/strong><\/span><\/div>\n
    \n
      \n
    • \n
      T\u00fcm bireylerin temel g\u00fcd\u00fcleri ve gereksinimleri vard\u0131r. Bu g\u00fcd\u00fcler davran\u0131\u015f potansiyelini simgeler ve yaln\u0131z uyar\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman davran\u0131\u015f\u0131 etkiler,<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n
    • \n
      Bu g\u00fcd\u00fclerin uyar\u0131l\u0131p uyar\u0131lmamalar\u0131 birey taraf\u0131ndan alg\u0131lanan duruma ya da \u00e7evreye ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n
    • \n
      \u00d6zel \u00e7evresel \u00f6\u011feler t\u00fcrl\u00fc g\u00fcd\u00fclerin uyar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Di\u011fer bir deyi\u015fle \u00f6zel bir g\u00fcd\u00fc, uygun bir \u00e7evre taraf\u0131ndan uyar\u0131lmad\u0131k\u00e7a davran\u0131\u015f\u0131 etkilemeyecektir,<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n
    • \n
      Alg\u0131lanan \u00e7evresel de\u011fi\u015fiklikler, uyar\u0131lan g\u00fcd\u00fcleme bi\u00e7imlerinde de de\u011fi\u015fiklikler yaratacakt\u0131r,<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n
    • \n
      Her bir t\u00fcr g\u00fcd\u00fcleme ayr\u0131 bir gereksinimin tatmin edilmesine y\u00f6neliktir. Uyar\u0131lan g\u00fcd\u00fcleme tarz\u0131, davran\u0131\u015f\u0131 bi\u00e7imlendirir ve uyar\u0131lan g\u00fcd\u00fcleme tarz\u0131nda bir de\u011fi\u015fiklik, davran\u0131\u015fta da de\u011fi\u015fiklik do\u011furur.<\/strong><\/span><\/div>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
      Maslow (1968) \u201cToward a theory Being\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda, g\u00fcd\u00fclenmenin davran\u0131\u015f\u00e7\u0131lar d\u0131\u015f\u0131nda t\u00fcm insanlar taraf\u0131ndan kullan\u0131lan ger\u00e7ek \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fcn \u00f6znel oldu\u011funu belirtmi\u015ftir ve insanlar\u0131n arzu, istek ya da \u00f6zlem duydu\u011fu ya da eksiklik hissetti\u011fi zaman motive olduklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir.<\/strong><\/span><\/div>\n

       <\/p>\n

      Motivasyona kavramsal a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; t\u00fcm davran\u0131\u015f\u0131n g\u00fcd\u00fclendi\u011fi ve davran\u0131\u015f\u0131n da organizman\u0131n gereksinimlerine (g\u00fcd\u00fclerine) hizmet etti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Motivasyon olmaks\u0131z\u0131n bir organizma harekete ge\u00e7meyecek, neredeyse hi\u00e7bir \u015fey yapmayan hareketsiz bir y\u0131\u011f\u0131n olacakt\u0131r. Bir g\u00fcd\u00fcyle hemen harekete ge\u00e7ti\u011finde, bu g\u00fcd\u00fcn\u00fcn motive etti\u011fi eylemlere d\u00f6n\u00fc\u015fecek ve eylemler de ihtiya\u00e7 tatmin edilene kadar devam edecektir. Hareketler g\u00fcd\u00fcy\u00fc besleyecek; davran\u0131\u015f g\u00fcd\u00fcn\u00fcn tatmin edilmesinde bir ara\u00e7 vazifesi g\u00f6recektir. Davran\u0131\u015f bu noktada bir son de\u011fil, bir ara\u00e7 g\u00f6revi g\u00f6rmektedir (Cofer ve Appley, 1964; 10).<\/strong><\/span><\/div>\n
      \n

      Tayfun Topalo\u011flu<\/strong><\/a><\/p>\n

      All Posts by the Author<\/strong><\/a><\/p>\n<\/div>\n

      <\/div>\n

      References<\/a><\/strong><\/p>\n

      Motivasyona Giri\u015f: Motivasyon Nedir?<\/a><\/p><\/blockquote>\n