{"id":196,"date":"2009-05-01T16:28:38","date_gmt":"2009-05-01T16:28:38","guid":{"rendered":"http:\/\/tameraktas.com\/wptest\/wordpress\/2009\/05\/01\/yathama-yon-veren-guduler\/"},"modified":"2023-03-20T19:52:46","modified_gmt":"2023-03-20T19:52:46","slug":"guduler-ve-degerler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/e-motivasyon.net\/en\/guduler-ve-degerler.html","title":{"rendered":"Motives That Guide Life"},"content":{"rendered":"

\"Ya\u015fama<\/a><\/h3>\n

<\/h3>\n

Motives That Guide Life<\/strong><\/span><\/h3>\n
Maslow (1970)\u2019a g\u00f6re mutlulu\u011fun s\u0131rr\u0131, ki\u015finin olabilece\u011fi her \u015feyi olmas\u0131ndan ve kendi do\u011fas\u0131na sad\u0131k kalmas\u0131ndan ge\u00e7iyordu. Ona g\u00f6re \u201ce\u011fer sonu\u00e7ta kendisiyle bar\u0131\u015f\u0131k ya\u015famak istiyorsa bir m\u00fczisyen, m\u00fczik yapmal\u0131, bir ressam resim yapmal\u0131 ve bir \u015fair ise \u015fiir yazmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

C. Rogers\u2019a g\u00f6re ise mutlulu\u011fun anahtar\u0131, insan\u0131n kendi de\u011ferleriyle uyum i\u00e7inde ya\u015famas\u0131d\u0131r. \u0130nsanc\u0131l psikoloji ak\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcleri olan bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlere g\u00f6re, de\u011ferler ve g\u00fcd\u00fclere uygun ya\u015famak, sonsuz mutlulu\u011fa ula\u015fman\u0131n ilk ad\u0131mlar\u0131yd\u0131. Meslek se\u00e7iminde ve ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n belirlenmesinde, toplumsal beklentilere g\u00f6re de\u011fil de, ki\u015finin kendi de\u011ferlerini ve gereksinimlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak kararlar almas\u0131, potansiyelini etkin \u015fekilde kullanabilmesini, i\u015f ve ya\u015fam doyumuna ula\u015fabilme derecesini \u00f6nemli derecede etkilemektedir (Burger, 2006; 424).<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Murray, herkesin ki\u015fisel bir ‘g\u00fcd\u00fcler hiyerar\u015fisi’ne sahip oldu\u011funu ve bu g\u00fcd\u00fclerin \u00f6nem s\u0131ras\u0131na g\u00f6re insanlar\u0131 farkl\u0131 \u015fekillerde davran\u0131\u015fa sevk etti\u011fini belirtmi\u015ftir. Reiss ise, her insan\u0131n bireysel bir parmak izine sahip oldu\u011fu gibi, ba\u015fkalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z olan bu yap\u0131y\u0131 \u201cG\u00fcd\u00fc-De\u011fer Profili<\/a>\u201d olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Resiss\u2019e g\u00f6re yaln\u0131zca ger\u00e7ek g\u00fcd\u00fclerini ve ya\u015fam nedenlerini bilenler ve bu nedenleri izleyerek ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrenler kal\u0131c\u0131, derin ve dopdolu bir mutlulu\u011fa eri\u015febilmektedirler (Fuchs ve Huber, 2005).<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

G\u00fcd\u00fc ve de\u011ferlerimize g\u00f6re ya\u015famak i\u00e7in, bunun ki\u015fili\u011fimizin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ve ya\u015fam\u0131m\u0131za, biz fark\u0131na varmasak da, y\u00f6n verdi\u011fini kabul etmemizle ba\u015flar. G\u00fc\u00e7, ba\u015far\u0131, sayg\u0131nl\u0131k, sevgi, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k vs. belli ba\u015fl\u0131 g\u00fcd\u00fclerimizin hiyerar\u015fik bi\u00e7imde s\u0131raland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcd\u00fcler hiyerar\u015fimiz, bir anlamda bizlere mutlulu\u011fun anahtar\u0131n\u0131 vermektedir. Geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kararlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu en \u00f6nemli g\u00fcd\u00fclerimizin etkisiyle verdi\u011fimizi fark edebiliriz. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k arzusu, bizleri g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda elimizden tutup ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131zdan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Ba\u015far\u0131 g\u00fcd\u00fcs\u00fc, her \u00e7abam\u0131zda en iyisi olmam\u0131z konusunda kula\u011f\u0131m\u0131za sessizce f\u0131s\u0131ldar. Yak\u0131n ili\u015fki kurma g\u00fcd\u00fcm\u00fcz, \u00e7evremizde sevdi\u011fimiz insanlar\u0131 g\u00f6rmeyi arzulat\u0131r bizlere. Merak g\u00fcd\u00fcm\u00fcz\u00fc tatmin etmek i\u00e7in saatlerce bilgiyi sakland\u0131\u011f\u0131 yerden \u00e7ekip \u00e7\u0131kartmaya \u00e7abalar\u0131z.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Ya\u015fam\u0131m\u0131zda bu g\u00fcd\u00fclere o kadar \u00f6nem veririz ki, e\u011fer bu de\u011ferlerle uyum i\u00e7in ya\u015fayamaz ya da onlar\u0131 tatmin edemeyece\u011fimizi alg\u0131larsak, onlar\u0131 ya\u015famak i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fcne m\u00fccadele eder, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 bu u\u011furda feda etmeyi bile g\u00f6ze al\u0131r\u0131z. Zaten g\u00fcd\u00fclerimizi ve de\u011ferlerimizi tatmin edemedi\u011fimiz bir ya\u015fam s\u00fcrecinde g\u00fcnden g\u00fcne solup gitmekteyizdir.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Kendini de\u011ferleriyle ifade edebilme \u015fans\u0131na sahip bir ki\u015fi kadar, potansiyelini t\u00fcm\u00fcyle kullanabilen ve mutlulu\u011fu avu\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u00e7ine alm\u0131\u015f bir ki\u015fiden s\u00f6z edilemez. Bizi y\u00f6nlendiren de\u011ferlerimizin fark\u0131na varmak, ve onu tatmin edebilece\u011fimiz bir ya\u015fam\u0131 olu\u015fturmak, kendimize ve hatta \u00e7evremizdeki insanlara yapabilece\u011fimiz en b\u00fcy\u00fck iyiliklerden birisi olacakt\u0131r.<\/strong><\/div>\n
\n

TEMEL VE \u00d6\u011eREN\u0130LM\u0130\u015e G\u00dcD\u00dcLER (GEREKS\u0130N\u0130MLER)<\/strong><\/span><\/h3>\n

G\u00fcd\u00fc (Gereksinim-Motive-Need) en basit tan\u0131m\u0131yla, bireyi uyararak faaliyete ge\u00e7iren ve onun davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 tatmin edece\u011fi hedefe y\u00f6nelten bireye \u00f6zg\u00fc i\u00e7sel bir arzudur. \u0130nsanlar, do\u011fu\u015ftan getirdi\u011fi veya sonradan \u00f6\u011frenerek edindi\u011fi g\u00fcd\u00fc ve gereksinimlere sahiptir. Bunlardan temel veya birincil gereksinimler olarak ifade edilen gereksinimler, do\u011fu\u015ftan sahip olunan ve fizyolojik \u00f6zellik ta\u015f\u0131yan d\u00fcrt\u00fclerdir. Bunlar, davran\u0131\u015f\u0131 \u00e7o\u011funlukla fark\u0131nda olunmadan etkileyen, canl\u0131n\u0131n varolu\u015fsal gereksinimleridir. \u0130kincisi ise, insanlar\u0131n toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel etkenlerle sosyalle\u015fme s\u00fcreciyle \u00f6\u011frenerek edindi\u011fi \u201c\u00f6\u011frenilmi\u015f veya ikincil\u201d gereksinimlerdir.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

TEMEL G\u00dcD\u00dcLER<\/strong><\/span><\/h3>\n

Hayatta Kalma G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
T\u00fcm canl\u0131larda ortak olarak g\u00f6r\u00fclen ve do\u011fu\u015ftan gelen temel bir gereksinimdir. Bir canl\u0131n\u0131n en temel ve en \u00f6nemli gereksinimidir. E\u011fer ba\u015fkalar\u0131na g\u00f6re daha az risk alan biri oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z hayatta kalma gereksiniminiz g\u00fc\u00e7l\u00fc demektir. Y\u00fcksek risk i\u00e7eren davran\u0131\u015flarda bulunmaktan \u00e7ekinme, a\u015f\u0131r\u0131 korumac\u0131 ve tehlikeden ka\u00e7\u0131nmac\u0131 davran\u0131\u015flar hayatta kalma gereksiniminin y\u00fcksekli\u011fine i\u015farettir.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Neslini Devam Ettirme G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Canl\u0131lar\u0131n \u00fcremek ve neslini devam ettirmek i\u00e7in sahip oldu\u011fu ortak gereksinimlerdir. Neslini devam ettirme ve \u00fcreme ile ilgili genel davran\u0131\u015flar ki\u015finin do\u011fu\u015ftan itibaren sahip oldu\u011fu gereksinimlerdir.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Fizyolojik G\u00fcd\u00fcler (D\u00fcrt\u00fcler)<\/span><\/h3>\n
A\u00e7l\u0131k, susuzluk, cinsellik gibi fizyolojik k\u00f6kenli g\u00fcd\u00fclere \u201cd\u00fcrt\u00fc\u201d ad\u0131 verilmektedir (C\u00fccelo\u011flu, 2008; 230). \u0130nsan ve hayvanlarda do\u011fu\u015ftan itibaren var olan bu d\u00fcrt\u00fcler, canl\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 s\u0131kl\u0131kla etkilemekte ve tatmin edilinceye kadar bireyi d\u00fcrt\u00fc halinde tutmaktad\u0131r.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

G\u00fcvenlik G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Canl\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik gereksinimi, ihtiya\u00e7 duydu\u011fu en temel gereksinimlerden birisidir. G\u00fcvenlik gereksinimi hayatta kalma gereksinimiyle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. \u0130nsanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, t\u00fcm bu temel gereksinimleri belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerde kar\u015f\u0131layamayan bir ki\u015finin, kendisini \u00f6\u011frenilmi\u015f gereksinimlerini tam anlam\u0131yla gidermeye y\u00f6neltemeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir.<\/strong><\/div>\n
\n

<\/h3>\n<\/div>\n

\u00d6\u011eREN\u0130LM\u0130\u015e G\u00dcD\u00dcLER<\/strong><\/span><\/h3>\n
Her insanda belirli gereksinimler di\u011ferlerine g\u00f6re daha bask\u0131nd\u0131r ve ki\u015fi i\u00e7in davran\u0131\u015f\u0131 etkilemekte daha \u00f6nemli bir rol \u00fcstlenmektedir. Ancak davran\u0131\u015f\u0131 y\u00f6nlendiren genellikle tek bir g\u00fcd\u00fcden ziyade, belirli g\u00fcd\u00fclerin kombinasyonu \u015feklinde olmaktad\u0131r. Ba\u015fl\u0131ca \u00f6\u011frenilmi\u015f gereksinimler a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Yak\u0131n \u0130li\u015fki Kurma \/ Sevme ve Sevilme G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Bu gereksinime g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde sahip olan ki\u015fi, di\u011ferleriyle olumlu duygusal ili\u015fkiler arama yolundad\u0131r. Bu ili\u015fki \u201carkada\u015fl\u0131k\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcyle a\u00e7\u0131klanabilir. Di\u011ferlerini sevme, onlar taraf\u0131ndan benimsenme ve sevilme ya da affetme ve affedilme e\u011filimleri, ki\u015fileraras\u0131 ili\u015fkilerin bozulmas\u0131na tepkide bulunma, bozulan ili\u015fkileri yeniden sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fma, yak\u0131n ili\u015fki gereksiniminin belirtileri olarak g\u00f6sterilebilmektedir (Can, 1985; 71). Bu g\u00fcd\u00fc, di\u011fer insanlarla bolca zaman ge\u00e7irmemize neden olur. Bu ki\u015filer, ili\u015fki motivasyonlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc, dost canl\u0131s\u0131 tiplerdir. \u00c7o\u011fu, uzun s\u00fcre yaln\u0131z kalmaya dayanamaz ve soluk almak gibi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na gereksinim duyarlar (Fuchs ve Huber, 2005; 85).<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k-\u00d6zg\u00fcrl\u00fck-Otonomi G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u00d6zerklik arzusunu ifade eder. Tatmin edildi\u011finde, ki\u015fisel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn mutlulu\u011funu ve ne\u015fesini hissederken, tersi durumda, ki\u015fi ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu duygusuna kap\u0131l\u0131r (Fuchs ve Huber, 2005; 64). Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k gereksinimi, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in herhangi t\u00fcr bir s\u0131n\u0131rlamadan ka\u00e7\u0131nmaya duyulan bir arzudur. Y\u00fcksek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcd\u00fcs\u00fcne sahip ki\u015filer, etki ya da zorlamaya kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6sterir, bir otoriteye kar\u015f\u0131 gelerek ya da yeni bir mekanda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck arayarak, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sa\u011flama \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girerler (Murray, 1955).<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

G\u00fc\u00e7 ve Kontrol G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
G\u00fc\u00e7 (erk) gereksinimi; \u201c…ba\u015fkalar\u0131n\u0131 etkileme ara\u00e7lar\u0131n\u0131 denetleme yoluyla doyuma ula\u015fma e\u011filimi\u201d olarak tan\u0131mlanabilir (McClelland, 1969; 38). \u0130nsan\u0131n \u00e7evresine egemen olma isteklerinin bir sonucudur. Bu nedenle insanlar ve gruplar \u00e7evresel ili\u015fkilerinde etkinliklerini artt\u0131racak ve seslerini duyuracak her t\u00fcrl\u00fc araca ba\u015fvurmaktan \u00e7ekinmezler (Eren, 2001; 517). Winter (1991), g\u00fc\u00e7-kontrol gereksiniminin alt\u0131 temel g\u00f6stergesini \u015f\u00f6yle belirtmektedir: Di\u011fer insanlar \u00fczerinde etkisi olabilecek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc davran\u0131\u015flarda bulunmak; \u00d6zellikle bilgi toplayarak ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131 g\u00f6zetleyerek, kontrol ya da denetim olu\u015fturmak; Etkilemeye, bir konuya inand\u0131rmaya, kabul ettirmeye, ya da bunu kan\u0131tlamaya \u00e7abalamak; A\u00e7\u0131k\u00e7a istenmese bile tavsiyede bulunmak, desteklemek ya da yard\u0131m etmek; Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 etkilemek; ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hareketlerine g\u00fc\u00e7l\u00fc duygusal tepkiler g\u00f6stermek (Apospori vd., 2004; 147).<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Ba\u015far\u0131 ve \u00dcst\u00fcnl\u00fck G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Ba\u015far\u0131 gereksinimi (Need for Ach), \u201czorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelme, g\u00fcc\u00fc kullanma, zor olan \u015feyleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca h\u0131zl\u0131 ve iyi bir \u015fekilde yapmak \u00e7abas\u0131\u201dna duyulan bir arzu ya da e\u011filimdir (Murray, 1955). McClelland <\/a>(1976) ise ba\u015far\u0131 g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc; \u201ciyi i\u015f yapma ya da bir kusursuzluk standard\u0131yla rekabet etmenin \u00f6nemli oldu\u011fu eylemlere y\u00f6nelme\u201d olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. McCelland (1961, 1965), y\u00fcksek ba\u015far\u0131 gereksinimine sahip ki\u015filerin, hesaplanan (ne \u00e7ok fazla ne \u00e7ok az) riskler alan, h\u0131zl\u0131 geribildirim arzulayan, ba\u015far\u0131dan b\u00fcy\u00fck haz duyan, zihni devaml\u0131 i\u015fiyle me\u015fgul olan ve ki\u015fisel sorumluluk \u00fcstlenen bireyler olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Adler hepimizin ya\u015fama bir a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusuyla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. G\u00fc\u00e7s\u00fcz ve \u00e7aresiz bir \u00e7ocu\u011fun ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in daha b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc yeti\u015fkinlere ba\u011f\u0131ml\u0131 olmas\u0131, bunun ilk \u00f6rne\u011fidir. Adler\u2019e g\u00f6re bu alg\u0131, ya\u015fam boyu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygular\u0131m\u0131zla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in g\u00f6sterece\u011fimiz \u00e7aban\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Adler bunu \u201c\u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7abas\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131r. Freud g\u00fcd\u00fclenmeyi cinsellik ve sald\u0131rganl\u0131k temalar\u0131yla a\u00e7\u0131klarken Adler \u00fcst\u00fcnl\u00fck \u00e7abas\u0131n\u0131n ya\u015famdaki g\u00fcd\u00fcleyici g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Ona g\u00f6re, b\u00fct\u00fcn di\u011fer g\u00fcd\u00fcler bu tek olu\u015fum alt\u0131nda ele al\u0131nabilir (Burger, 2006; 152).<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Sayg\u0131nl\u0131k-De\u011fer-Takdir G\u00f6rme G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Maslow\u2019a (1970) g\u00f6re sayg\u0131nl\u0131k gereksiniminin iki boyutu vard\u0131r. \u0130lki bireyin kendi kendisine duydu\u011fu \u00f6zsayg\u0131s\u0131, ikincisi ise bireyin di\u011fer insanlardan ve \u00e7evresinden bekledi\u011fi sayg\u0131 ve de\u011fer g\u00f6rme arzusudur. Bireyler \u00fcyesi olduklar\u0131 toplum ya da kurumlar i\u00e7inde \u00f6nemli pozisyonlara gelmek, \u00e7evresinden de\u011fer ve takdir g\u00f6rmek isterler. \u00c7e\u015fitli kurumlara yard\u0131mda bulunmak, \u00e7e\u015fitli stat\u00fc sembollerine sahip olmak, tan\u0131nmak amac\u0131yla eylemlerde bulunurlar. Bireyin \u00f6z-sayg\u0131 gereksiniminin tatmini, \u00f6z-g\u00fcven, de\u011fer, g\u00fc\u00e7, yetenek ve yeterlilik, d\u00fcnya i\u00e7in yararl\u0131 ve gerekli olma duygusuna yol a\u00e7maktad\u0131r (Maslow, 1970: 45).<\/strong><\/div>\n

Kendini Ger\u00e7ekle\u015ftirme (\u00d6z-ger\u00e7ekle\u015ftirim) G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Maslow<\/a> (1970), ortaya att\u0131\u011f\u0131 bu kavram i\u00e7in \u201cgeli\u015fim g\u00fcd\u00fclenmesi\u201d ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 insanlar\u0131n, belirli bir s\u00fcre sonra kendilerine y\u00f6nelik beklentileri farkl\u0131la\u015f\u0131rken, ki\u015filer kendini a\u015fmak ve kendisini kendisine kan\u0131tlamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli davran\u0131\u015flarda bulunurlar. Maslow\u2019a (1970) g\u00f6re e\u011fer sonu\u00e7ta kendisiyle bar\u0131\u015f\u0131k olmak istiyorsa, bir m\u00fczisyen m\u00fczik yapmal\u0131, bir ressam resim \u00e7izmeli ve bir \u015fair ise \u015fiir yazmal\u0131d\u0131r. \u201cBir ki\u015fi ne olabiliyor ise onu yapmal\u0131 ve kendi do\u011fas\u0131na sad\u0131k kalmal\u0131d\u0131r.\u201d Bu gereksinim \u00f6z-ger\u00e7ekle\u015ftirim olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r (\u00d6zger\u00e7ekle\u015ftirim Testi)<\/a>. Kendini ger\u00e7ekle\u015ftiren bireyler temel olarak \u015fu \u00f6zellikleri sergilemektedir (Maslow 1970): \u201cGer\u00e7e\u011fi daha iyi ve yal\u0131n \u015fekilde alg\u0131lar ve ger\u00e7ekle daha rahat ili\u015fkiler kurarlar. Kendilerini, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ve do\u011fay\u0131 oldu\u011fu gibi kabul ederler. Davran\u0131\u015flar\u0131nda kendili\u011findenlik, sadelik ve do\u011fall\u0131k g\u00f6sterirler. Sorunlar\u0131n kendisine odaklan\u0131rlar. \u00c7evreden ayr\u0131kt\u0131rlar, yaln\u0131zl\u0131\u011fa gereksinim duyarlar. \u00d6zerklik arzularlar, k\u00fclt\u00fcrden ve toplumdan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k arzusu ve eylemi i\u00e7indedirler. Ya\u015fam\u0131 s\u00fcrekli \u015fekilde yeniden ya\u015farlar, hayata y\u00f6nelik minnettarl\u0131k duygusu ta\u015f\u0131rlar. Kendilerini zirveye \u00e7\u0131karan mistik ve doruk deneyimler ya\u015farlar. \u0130nsanl\u0131\u011fa y\u00f6nelik \u00f6zde\u015fim, yak\u0131nl\u0131k ve ilgi duyarlar. Ki\u015fileraras\u0131 derin ve ger\u00e7ek ili\u015fkilere \u00f6nem verirler. Demokratik ki\u015filik yap\u0131s\u0131na sahiptirler. Ama\u00e7larla ara\u00e7lar\u0131 ay\u0131rabilme ve de ayr\u0131ca iyi ve k\u00f6t\u00fc aras\u0131ndaki ahlaki ayr\u0131m\u0131 tan\u0131mlama becerileri vard\u0131r. \u015eakay\u0131 kald\u0131r\u0131rlar ve buna y\u00f6nelik olumlu bir tutum sergilerler. Yarat\u0131c\u0131d\u0131rlar. K\u00fclt\u00fcrel \u00e7er\u00e7evelemeye diren\u00e7 g\u00f6sterirler.\u201d<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Estetik G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Maslow (1970), g\u00fczellik temeline dayanan estetik gereksinimi \u00fczerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde durmasa da bundan ilk bahseden ki\u015fidir. Estetik alg\u0131s\u0131, daha \u00e7ok g\u00f6r\u00fcnt\u00fcyle ilgili ki\u015finin uyumsal gereksinimini ifade eden bir kavramd\u0131r. Bizler nesnelerde ve ya\u015fam\u0131m\u0131zdaki herhangi bir unsurda renk, \u015fekil ve desen uyumu isteriz ve bu olmad\u0131\u011f\u0131nda rahats\u0131z oluruz.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Sahip Olma G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u0130nsanlar nesneleri edinmek ve onlara sahip olmak isterler. Bununla ilgili olarak servet, mal-m\u00fclk sahibi olma iste\u011fi, pazarl\u0131k yapma, kumar ve \u015fans oyunlar\u0131 oynama davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 s\u0131kl\u0131kla g\u00f6sterirler (Murray, 1955, 63). E. Fromm (2003), \u201cSahip Olmak ya da Olmak\u201d adl\u0131 eserinde sahip olma g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc, a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7an \u015fekliyle tehlikeli bulmu\u015ftur. \u0130nsan\u0131n sahip oldu\u011fu \u015feyle \u00f6zde\u015fle\u015fmesine, ki\u015finin onun taraf\u0131ndan kontrol edilmesine, s\u00fcrekli bir tatminsizlik hissine ve bir kaybetme korkusuna neden olabilece\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Biriktirme ve Tasarruf Etme G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Biriktirme arzusunu ifade eder. Tasarruf etme gereksinimleri g\u00fc\u00e7l\u00fc olan insanlar, genelde her \u015feyi biriktirirler ve parasal konularda temkinli davran\u0131rlar. Bir\u00e7o\u011fu i\u00e7in cimri olarak adland\u0131r\u0131l\u0131rlar. \u0130ster para isterse e\u015fya konusunda olsun, herhangi bir israfta bulunmak onlar i\u00e7in korkun\u00e7tur. Di\u011fer taraftan d\u00fc\u015f\u00fck gereksinimliler, hem kendilerine kar\u015f\u0131 hem de ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 c\u00f6merttirler. Bu davran\u0131\u015flar\u0131 zaman zaman l\u00fcks kabul edilir. Bir\u00e7o\u011fu da m\u00fcsriftirler (Fuchs ve Huber, 2005; 75-77).<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Kar\u015f\u0131l\u0131k Verme ve Misilleme-\u0130ntikam G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u0130nsanlar, kendilerine yap\u0131lan k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere ve iyiliklere alg\u0131lad\u0131klar\u0131 denklikte kar\u015f\u0131l\u0131k verme arzusu duyarlar. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 intikam ve \u00f6\u00e7 alma almak isterken, iyili\u011fe kar\u015f\u0131 iyilikle cevap verme davran\u0131\u015flar\u0131n da bulunarak bu gereksinimlerini kar\u015f\u0131larlar.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Uyma-\u0130taat Etme G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u0130nsanlar kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fer verdikleri ki\u015fi ve gruplar\u0131 izleme, onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerini ve ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 kabul etme ve isteklerine raz\u0131 olma davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6sterirler. \u0130nsanlar anlaml\u0131 bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 olma ihtiyac\u0131 hissederler. Bu durum bilin\u00e7alt\u0131nda \u201cg\u00fcvenlik\u201d i\u00e7inde ya\u015fama iste\u011finin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Onaylanma ve Kabul G\u00f6rme G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Ki\u015finin \u00f6z-de\u011ferlendirmeye ve kabul g\u00f6rmeye ili\u015fkin istek duymas\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek olanlarda muhta\u00e7, sald\u0131rgan olmayan, ve yumu\u015fak bir davran\u0131\u015f tarz\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve her t\u00fcrl\u00fc ele\u015ftiri ve reddedili\u015fe veya hataya kar\u015f\u0131 hassasiyet g\u00f6sterirler. D\u00fc\u015f\u00fck gereksinimde olan insanlar ise, ele\u015ftiri, reddedili\u015f ve hata yapma gibi konularla rahat\u00e7a ba\u015f edebilirler (Fuchs ve Huber, 2005; 69). \u0130nsanlar s\u00f6ylemleri, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7evreleri taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131n\u0131, kabul g\u00f6rmesini ve anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 isterler. Bu, en k\u00fc\u00e7\u00fck toplumsal birimden, en b\u00fcy\u00fck gruplar\u0131n kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131nda ve s\u00fcrd\u00fcrmesinde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu gereksinimdir.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Farkl\u0131 Olma-\u00d6zg\u00fcnl\u00fck G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u0130nsanlar anlaml\u0131 bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131 olmak isterlerken, ayn\u0131 zamanda tek ve \u00f6zg\u00fcn bir birey olduklar\u0131n\u0131 hissetmek isterler. Bu aray\u0131\u015f i\u00e7inde farkl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren davran\u0131\u015f ve tutumlar tak\u0131n\u0131rlar. Kendilerini di\u011fer insanlardan farkl\u0131la\u015ft\u0131ran eylemlere ve \u00e7abalara y\u00f6nelirler. \u00d6zg\u00fcn ve benzersiz bir ki\u015fi olduklar\u0131n\u0131 ifade etme \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girerler.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Merak G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u0130nsanlar temel bir merak g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle d\u00fcnyaya gelmekle birlikte, sosyal \u00f6\u011frenmeyle geli\u015ftirdikleri bir merak gereksinimi g\u00f6sterirler. Bu gereksinim, bir \u015feyler \u00f6\u011frenmeye ili\u015fin genel gayretleri ifade eder. D\u00fcnya veya kendisi hakk\u0131nda bir \u015feyler \u00f6\u011frenme ve bilme arzusu, merak g\u00fcd\u00fcs\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fc olan insanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fam\u0131n en b\u00fcy\u00fck hazlar\u0131ndan birini olu\u015fturur. Merak, seyahat etme d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi gibi, okumak, yazmak veya d\u00fc\u015f\u00fcnmek gibi entelekt\u00fcel gereksinimlerle de ifade edilebilir (Fuchs ve Huber, 2005; 67). Ki\u015finin (dola\u015farak ya da dokunarak) ke\u015ffetmesi, sorular sormas\u0131, merak etmekten memnuniyet duymas\u0131, bak\u0131nmas\u0131, dinlemesi, kontrol etmesi, okumas\u0131, bilgiyi aramas\u0131n\u0131 ifade eder (Murray, 1955). Ke\u015fif ve icatlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 bu gereksinime y\u00fcksek derecede sahip bireyler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Anlam Bulma G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u0130nsanlar yapt\u0131klar\u0131 ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015feylerde kendilerini ifade eden ba\u011flant\u0131lar g\u00f6rmek isterler. Anlam\u0131n\u0131 kaybettikleri herhangi bir olayla veya \u015feyle ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 keserler. Anlaml\u0131 bir \u015feyler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilmek isterler. Varolu\u015f\u00e7u anlay\u0131\u015f\u0131n alt\u0131ndaki temel gereksinimdir.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

D\u00fczen G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
Olaylar\u0131 organize etme arzusudur. Tatmin edildi\u011finde ki\u015fiye g\u00fcven hissi verirken tersi durumda her \u015fey kontrol d\u0131\u015f\u0131 ve karma\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden g\u00fcvensizlik duygusu yarat\u0131r (Fuchs ve Huber, 2005; 72). Nesneleri d\u00fczenleme, tertipleme, ortadan kald\u0131rarak d\u00fczeni sa\u011flama. D\u00fczenli, tertipli, temiz olma ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle titiz olma davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir (Murray, 1955; 63). Y\u00fcksek d\u00fczen gereksinimli ki\u015filer, \u00e7evrelerini derli toplu tutmakla ilgilenir; d\u00fczensizlikten, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131ktan, organizasyon eksikli\u011finden ho\u015flanmazlar. D\u00fczen gereksinimleri d\u00fc\u015f\u00fck olanlar esneklik ve rahatl\u0131k pe\u015findedirler.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

G\u00f6sterme-Gizleme G\u00fcd\u00fcs\u00fc<\/span><\/h3>\n
\u0130nsanlar kendilerini ya da sahip olduklar\u0131 \u015feyleri, di\u011fer insanlara g\u00f6sterme, te\u015fhir etme, ilgi oda\u011f\u0131 yapma, dikkat \u00e7ekme ve kendini ifade etme ihtiyac\u0131 g\u00f6sterirler. Baz\u0131 insanlar ise tam tersine bunlar\u0131 payla\u015fmayarak, kendilerine saklama, di\u011fer insanlardan gizleme, g\u00f6ze batmama gereksinimini duyarlar ve bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar g\u00f6sterirler.<\/strong><\/div>\n

 <\/p>\n

Tayfun Topalo\u011flu<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n

All Posts by the Author<\/strong><\/a><\/span><\/p>\n

References<\/a><\/strong><\/p>\n

Motivasyona Giri\u015f: Motivasyon Nedir?<\/a><\/p><\/blockquote>\n